Kanal Tedavisi Hangi Durumlarda Yapılır?

Kanal tedavisi, dişin yalnızca görünen bölümünü değil, köklerin içerisinde bulunan pulpa ve kök kanal sistemini ilgilendiren bir tedavidir. Pulpa; dişin içerisinde sinirler, kan damarları ve bağ dokusunun bulunduğu canlı dokudur. Derin çürük, travma veya farklı nedenlerle bu dokunun geri dönüşü mümkün olmayacak şekilde zarar görmesi durumunda kanal tedavisine ihtiyaç duyulabilir.

Kanal tedavisinin en sık uygulanma nedenlerinden biri derin diş çürükleridir. Çürük mine ve dentin tabakalarını ilerleyerek pulpaya ulaştığında bakteriler dişin iç dokularında iltihaba veya enfeksiyona neden olabilir. Bu aşamada yalnızca çürüğün temizlenip dolgu yapılması yeterli olmayabilir.

Özellikle kendiliğinden başlayan, gece artan veya uzun süre devam eden şiddetli diş ağrısı pulpa dokusunun etkilendiğini düşündürebilir. Sıcak veya soğukla başlayan ve uyaran ortadan kalktıktan sonra devam eden hassasiyet de değerlendirilmesi gereken belirtilerden biridir. Ancak her ağrı kanal tedavisi gerektiği anlamına gelmez; kesin karar klinik muayene ve gerekli radyografik incelemeler sonucunda verilir.

Diş kökünün ucunda enfeksiyon veya apse gelişmesi de kanal tedavisi gerektirebilir. Böyle durumlarda diş etinde şişlik, çiğnerken ağrı, diş üzerine basıldığında hassasiyet, yüzde şişme veya diş eti üzerinde iltihabın boşaldığı küçük bir açıklık görülebilir. Bazı kronik enfeksiyonlar ise belirgin bir ağrı oluşturmadan rutin kontroller sırasında röntgende fark edilebilir.

Dişe alınan güçlü darbeler de pulpanın canlılığını kaybetmesine neden olabilir. Özellikle ön dişlerde görülen travmaların ardından dişte renk değişikliği meydana gelmesi veya zaman içerisinde kök ucunda enfeksiyon gelişmesi durumunda kanal tedavisi gündeme gelebilir.

Daha önce büyük dolgular veya farklı restoratif işlemler uygulanmış dişlerde de zaman içerisinde pulpa zarar görebilir. Dolgunun altında yeniden çürük oluşması, dişte çatlak bulunması veya pulpanın çeşitli nedenlerle geri dönüşümsüz şekilde etkilenmesi halinde kanal tedavisi değerlendirilebilir.

Tedavinin temel amacı yalnızca ağrıyı ortadan kaldırmak değildir. Enfekte veya hasar görmüş pulpa dokusu kök kanallarından uzaklaştırılır, kanallar temizlenip dezenfekte edilir ve uygun materyallerle doldurulur. Ardından dişin kaybettiği dokunun miktarına göre dolgu, onley veya kuron gibi uygun bir üst restorasyon planlanabilir.

Üsküdar'da bulunan Dentsmile Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği'nde endodonti bölümünde kanal tedavisi kararı verilirken hastanın şikâyetleri tek başına değerlendirilmez; dişin canlılığı, çürüğün derinliği, köklerin ve çevre kemik dokusunun durumu klinik muayene ve gerekli görüntüleme yöntemleriyle birlikte incelenir. Çünkü mümkün olan durumlarda pulpanın korunması, kanal tedavisi gerçekten gerekli olduğunda ise doğal dişin ağızda tutulması temel yaklaşımdır.

Dişte sürekli veya şiddetli ağrı, uzun süren sıcak-soğuk hassasiyeti, çiğneme sırasında ağrı, diş etinde şişlik ya da apse gibi belirtiler bulunuyorsa diş hekimi muayenesinin geciktirilmemesi gerekir. Erken değerlendirme, dişin hangi tedaviyle korunabileceğinin belirlenmesi açısından önemlidir.