Soru Cevap
Diş çekimi sonrası nelere dikkat edilmelidir?
Diş çekimi sonrası ilk 24 saat, yemek, sigara, ağrı, kanama ve ağız bakımı hakkında dikkat edilmesi gerekenleri öğrenin.
Cevaplayan uzman:
Dr. Dt. Hasan Karatay
Yayın tarihi:
Diş çekimi sonrasında ilk 24 saat, çekim boşluğunda oluşan kan pıhtısının korunması açısından önemlidir. Bu süreçte kuvvetli gargara, sık tükürme, sigara kullanımı ve ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılmalıdır. Uyuşukluk geçtikten sonra yumuşak yiyecekler tercih edilmeli, ağız temizliği dikkatli sürdürülmelidir. Şiddetlenen ağrı, durmayan kanama veya artan şişlik durumunda diş hekimine başvurulmalıdır.
Diş Çekimi Sonrası İlk 24 Saat Neden Önemlidir?
Diş çekimi tamamlandıktan sonra dişin bulunduğu boşlukta bir kan pıhtısı oluşur. Bu pıhtı, açıkta kalan dokuları koruyan ve iyileşmenin başlamasına yardımcı olan doğal bir yapıdır. Çekim sonrasında yapılacak bakımın önemli bir bölümü, bu pıhtının yerinde kalmasını sağlamaya yöneliktir. İlk gün kuvvetli gargara yapmak, sık sık tükürmek veya çekim bölgesini dille kurcalamak pıhtıyı yerinden oynatabilir. Diş hekiminin yerleştirdiği gazlı bez, önerilen süre boyunca hafif ve sürekli basınçla tutulmalıdır. Özellikle ilk saatlerde tükürüğün hafif kanlı olması görülebilir. Ancak ağız dolusu devam eden kanama normal kabul edilmemelidir.
Diş Çekimi Sonrası Ne Zaman Yemek Yenebilir?
Çekim sırasında lokal anestezi uygulanmışsa dudak, yanak ve dilde uyuşukluk bir süre devam edebilir. Bu nedenle uyuşukluk tamamen geçmeden çiğnemek doğru değildir. Aksi halde farkında olmadan yanak veya dil ısırılabilir.
İlk günlerde ılık ya da serin, yumuşak ve kolay tüketilebilen yiyecekler daha rahat olabilir. Çok sıcak yemekler, sert kabuklu gıdalar ve çekim boşluğuna kaçabilecek küçük parçacıklı yiyeceklerden başlangıçta uzak durmak faydalıdır. Mümkünse çiğneme işlemi çekim yapılmayan tarafta gerçekleştirilmelidir.
Pipet kullanmak da ağız içinde emme kuvveti oluşturabileceği için erken dönemde önerilmez.
Diş Fırçalama ve Ağız Bakımı Nasıl Olmalıdır?
Diş çekildi diye ağız temizliğini tamamen bırakmak doğru değildir. Çekim dışındaki dişler yumuşak bir fırçayla normal şekilde diş fırçalama işlemi uygulanabilir. Ancak ilk 24 saat boyunca çekim boşluğunun doğrudan ve sert şekilde fırçalanmaması gerekir. İlk günün ardından, diş hekiminin farklı bir talimatı yoksa ılık tuzlu suyla nazikçe ağız çalkalamak bölgenin temiz tutulmasına yardımcı olabilir. Burada önemli olan kuvvetli çalkalama hareketlerinden kaçınmaktır. Hekim tarafından reçete edilen ağız gargaraları da yalnızca belirtilen şekilde kullanılmalıdır.
Sigara, Alkol ve Fiziksel Aktivite
Sigara kullanımı yara iyileşmesini olumsuz etkileyebilir ve çekim sonrasında alveolit olarak bilinen kuru soket gelişme riskini artırabilir. Bu nedenle iyileşme döneminde sigara ve diğer tütün ürünlerinden uzak durulmalıdır. Alkol de özellikle erken dönemde ve kullanılan ilaçlarla birlikte sorun oluşturabilir.
Çekim günü ağır egzersiz, ağırlık kaldırma ve yoğun fiziksel aktivite kanamayı artırabileceğinden ertelenmelidir. İlk gece başın hafif yüksek tutulması bazı hastalarda rahatsızlığı azaltabilir.
Diş Çekimi Sonrası Ağrı ve Şişlik Normal midir?
Çekim sonrasında hafif ağrı, hassasiyet ve özellikle cerrahi işlemlerden sonra şişlik oluşabilir. Şişlik bazen ilk iki veya üç gün içerisinde belirginleşir ve ardından azalmaya başlar. Hekimin önerdiği ağrı kesiciler ve dışarıdan aralıklı uygulanan soğuk kompres rahatlama sağlayabilir.
Ancak çekimden birkaç gün sonra giderek artan, kulağa veya çeneye yayılabilen şiddetli ağrı kuru soket belirtisi olabilir. Ateş, irin akıntısı ve kötüleşen şişlik ise enfeksiyon yönünden değerlendirilmelidir. Doktor önerisi olmadan antibiyotik başlanmamalıdır.
Hangi Durumlarda Diş Hekimine Başvurulmalıdır?
Çekim sonrasında durdurulamayan kanama, giderek şiddetlenen ağrı, birkaç gün sonra artan şişlik, ateş veya ağızda irinli akıntı bulunması halinde diş hekimiyle gecikmeden iletişime geçilmelidir. Kan sulandırıcı ilaç kullanan hastalar ilaçlarını kendiliğinden bırakmamalı, kanama sorunu varsa ilgili hekimlerin değerlendirmesini almalıdır.
Nefes almada veya yutkunmada güçlük ve hızla yayılan yüz-boyun şişliği acil tıbbi değerlendirme gerektirir.
Diş Çekimi Sonrası Bakım
İstanbul Üsküdar'da bulunan Dentsmile Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği'nde diş çekimi sonrasında hastalara çekimin türüne, uygulanan cerrahi işlemin kapsamına ve kişisel sağlık durumlarına göre bakım önerileri sunulur. Diş çekiminden sonraki bakımın amacı yalnızca ağrıyı azaltmak değildir. Kan pıhtısının korunması, enfeksiyon riskinin azaltılması ve dokuların sağlıklı iyileşmesi de en az bunun kadar önemlidir. Hekimin önerilerine uyulması ve gerektiğinde kontrol muayenesine gelinmesi, iyileşme sürecinin güvenli şekilde ilerlemesine yardımcı olur.